Ống nhòm và kính thiên văn
Đôi mắt của bạn là một công cụ hoàn hảo cho việc ngắm sao, và có nhiều thử để chiêm ngưỡng chỉ với mắt thường trong một đêm trời tối. Nhưng tất cả những người ngắm sao đều khao khát được trông thấy được nhiều đối tượng hơn, ngắm nhìn những thứ mờ hơn và quan sát chúng một cách rõ ràng hơn, cuối cùng họ đều muốn mua một chiếc kính thiên văn hoặc ống nhòm. Tại Đài thiên văn Griffith ở Los Angeles, chúng tôi để xuất với những người có ngân sách hạn chế (hoặc những người rất băn khoăn về tính linh động) nên bắt đầu với ống nhòm. Những chiếc ống nhòm bị đánh giá thấp lại là lựa chọn tuyệt vời cho nhiều kiểu ngắm sao thông thường, và ngay cả những người quan sát có kinh nghiệm cũng mong muốn sở hữu một cặp ống nhòm chất lượng để quan sát góc rộng Dải Ngân Hà (còn vì tính linh hoạt nữa!). Bạn không nên ra khỏi nhà mà không mang theo một chiếc.
Ống nhòm có ưu điểm là giá thành tương đối không quá cao, rất linh động, dễ sử dụng, và cho góc nhìn tuyệt vời nhất khi quan sát Dải Ngân Hà (và thường cả các sao chổi sáng). Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng chúng để quan sát những đối tượng không liên quan tới thiên văn, đặc biệt là trong những chuyến du lịch.
Chi phí thì tùy theo, nói chung bạn sẽ nhận được thứ tương xứng với những gì mình bỏ ra. Đừng bị cám dỗ bởi những chiếc ống nhòm $50 tại các cửa hàng máy ảnh giảm giá và bách hóa. Chúng sử dụng các bộ phận bằng nhựa (kể cả thấu kính!), không được lắp ráp tốt và chỉ nên dùng cho những tình huống rủi ro cao (như đi thuyền, hoặc cho một bạn nhỏ nghịch ngợm). Hãy chuẩn bị ít nhất $150 cho một chiếc ống nhòm chất lượng, nó sẽ mang lại hình ảnh với màu sắc trung thực, cho phép bạn sử dụng và tận hưởng suốt cuộc đời. Một chiếc ống nhòm tốt có thể sử dụng được trong nhiều thập kỷ và truyền lại cho thế hệ sau.
Những người quan sát thiên văn có nhu cầu khác với những người chơi thể thao, nên sự lựa chọn ống nhòm của họ cũng có phần khác biệt. Đủ ánh sáng hiếm khi là vấn đề trong các cuộc đua ngựa, nhưng đây chắc chắn là vấn đề khi quan sát kỹ càng Dải Ngân Hà, vì vậy họ muốn có những chiếc ống nhòm với vật kính lớn. Kích thước vật kính được biểu thị bằng đường kính của nó theo milimet và là con số đặc trưng thứ hai của ống nhòm. Những người quan sát thiên văn muốn các vật kính 50 mm (hoặc hơn nữa), và họ chỉ sử dụng loại ống nhòm nhỏ hơn khi kích thước và cân nặng là vấn đề lớn, như khi phải đi bộ đường dài. Những chiếc ống nhòm lớn hơn với vật kính 70 hoặc 80 mm rất tuyệt cho thiên văn, nhưng chúng đắt tiền và phải đặt trên chân đỡ. Đặc trưng còn lại của ống nhòm là độ phóng đại, được thể hiện bằng con số đầu tiên. Độ phóng đại không quá quan trong, và trong mọi trường hợp đều nằm trong khoảng từ 7 tới 12 lần. Loại có độ phóng đại 10 lần là phổ biến do tính cân bằng giữa các yếu tố, dù khó để giữ chúng ổn định mà không cần tới chân đỡ. Kiểu ống nhóm đa dụng nhất cho những người ngắm sao là 7x50 tới 10x50; độ phóng đại từ 7 tới 10 lần và đường kính vật kính là 50 mm.
Ta cần kiểm tra trước khi mua. Nếu bạn phải đeo kính để điều chỉnh tầm nhìn nhưng không có dấu hiệu loạn thị, hãy bỏ kính ra và sử dụng ống nhòm. Kiểm tra trước khi mua xem chúng có thể lấy nét ở vô cực trong tầm nhìn của mình khi không đeo kính hay không. Có thể sẽ không có một vật đủ xa khi ở trong cửa hàng để thử. Hãy hỏi người bán để được kiểm tra ở bên ngoài và lấy nét vào một cái cây hoặc tòa nhà phía xa. Một số người luôn phải đeo kính thường sử dụng kính áp tròng khi quan sát. Điều này tránh được các vấn đề khi chuyển đổi qua lại giữa bầu trời, kính tìm kiếm mục tiêu, ống nhòm, thị kính và bản đồ sao.
Tiến thêm một bước so với ống nhòm – và là loại kính thiên văn phù hợp cho người mới bắt đầu – một chiếc "ống ngắm" (spotting telescope). Loại kính này dễ sử dụng, có độ phóng đại thấp cùng trường nhìn rộng. Trong khi các ống nhòm tiêu chuẩn có độ phóng đại từ 12x trở xuống, thì ống ngắm sẽ đạt tới độ phóng đại 40x hoặc cao hơn, mang tới những hình ảnh tuyệt vời của Mặt Trăng, cho phép quan sát các mặt trăng của Sao Mộc, các vành đai Sao Thổ, cùng nhiều sao đôi. Chưa kể, chúng còn rất tuyệt khi dùng để quan sát thế giới hoang dã. Tên của loại kính này bắt nguồn từ việc chúng được sử dụng để "ngắm" (spotting) các cú bắn vào mục tiêu khi tập luyện, nhưng nhiều nhà thiên văn nghiệp dư đã sử dụng ống ngắm trong các kỳ nghỉ và những chuyến du lịch. Giá cả dao động từ $100 tới hơn $1.000 cho một chiếc ống ngắm từ 70 – 1000 mm với thị kính, chân đỡ, túi hoặc hộp đựng.
Việc tư vấn để chọn mua kính thiên văn nằm ngoài phạm vi cuốn sách, nhưng sau đây là một vài gợi ý.
Kính thiên văn nghiệp dư được chia thành 3 dòng chính: khúc xạ – sử dụng thấu kính; phản xạ – sử dụng gương; và tổ hợp (dùng cả thấu kính lẫn gương) gọi là Schmidt–Cassegrain. Tất cả các kính thiên văn đều sử dụng thị kính để phóng đại hình ảnh.
Kính khúc xạ dễ dàng chế tạo hơn khi kích thước nhỏ và chiếm ưu thế trên thị trường ở phân khúc giá thấp nhất; chúng là thứ mà bạn gặp trong các cửa hàng đồ chơi. Kính phản xạ phức tạp hơn và hiếm khi được bán với giá thấp hơn $200. Các kính khúc xạ có đường kính vật kính 8 cm (3 inch) hoặc lớn hơn có thể là các thiết bị tuyệt vời, nhưng chúng đắt hơn so với kính phản xạ cùng kích cỡ và chỉ dành cho những người nhiều tiền. Kính phản xạ với đường kính gương từ 15 cm tới 20 cm (6 – 8 inch) là các công cụ chính của những người yêu thiên văn nghiệp dư.
Kính phản xạ với giá đỡ kiểu Dobsonian trở nên phổ biến trong thời gian gần đây và là một lựa chọn tốt với giá khởi điểm khoảng $500; chúng cũng tương đối dễ chế tạo với những ai đam mê, chỉ cần các dụng cụ cơ khí thông thường và làm theo những hướng dẫn được chia sẻ. Sau đó, bạn có thể nâng cấp (hoặc chế tạo) thành các kính có độ mở từ 35 – 50 cm (14 – 20 inch) hoặc hơn nữa! Schmidt–Cassegrain là dòng kính thiên văn nhỏ gọn và linh hoạt nhưng chúng đắt tiền hơn khi so với những chiếc kính phản xạ đơn giản cùng kích cỡ.

Cần phải biết nơi nào nên mua và nơi nào không. Tránh xa những cửa hàng máy ảnh giảm giá (luôn treo biển thanh lý), các cửa hàng bách hóa hoặc cửa hàng đồ chơi. Tránh xa những chiếc kính thiên văn được quảng cáo dựa trên độ phóng đại của chúng. Một sản phẩm có "độ phóng đại 464 lần!" chắc chắn là một chiêu trò quảng cáo sai sự thật. Để tránh thất vọng, hãy tới các cửa hàng chuyên về thiên văn (thật không may là khá hiếm và ở xa), các cửa hàng máy ảnh uy tín, hoặc những danh mục sản phẩm tin cậy.
Tìm hiểu kỹ trước khi bạn bỏ tiền ra. Đón đọc các tạp chí thiên văn như Sky & Telescope và Astronomy. Họ thường có các bài đánh giá kính thiên văn và các thiết bị khác cho người không chuyên, các quảng cáo của họ cũng là một nguồn tin tốt miễn phí. Đặt mua, đọc, và so sánh các danh mục sản phẩm với nhau. Mua bán kính thiên văn trên mạng cũng là một ngành kinh doanh lớn và hợp lý cho những ai sống xa những thành phố có cửa hàng thiên văn uy tín. Tìm hiểu xem có câu lạc bộ thiên văn nào gần bạn hay không, nếu có, hãy tham gia một buổi gặp mặt. Các thành viên trong câu lạc bộ sẽ cung cấp cho bạn các thông tin thực tế và lời khuyên có giá trị. Các câu lạc bộ còn là một nguồn thiết bị qua sử dụng đáng tin cậy. Một bảo tàng thiên văn học hoặc khoa học tại địa phương cũng có thể cho bạn những lời khuyên. Một số cửa hàng quà tặng lớn cũng có thể bán kính thiên văn và phụ kiện. Cuối cùng và quan trọng, có rất nhiều nguồn thông tin cực kỳ tốt trên mạng hỗ trợ bạn trong quá trình tìm kiếm. Các nhà sản xuất kính thiên văn lớn đều có các website riêng với thông tin phong phú về sản phẩn của họ, ngoài ra còn có nhiều trang web độc lập so sánh ưu nhược điểm của các loại kính thiên văn khác nhau. Bạn có thể truy cập website www.livesky.com để tìm liên kết tới những trang uy tín nhất.
Cho dù chọn loại kính thiên văn nào chăng nữa, bạn cũng nên có kỳ vọng thực tế về những thứ mình sẽ thấy trong thiết bị mới này. Nó không thể giống với những gì mà kính thiên văn Hubble mang lại! Bạn sẽ không thấy những hình ảnh nhiều màu sắc như trong các cuốn sách và tạp chí thiên văn. Những bức ảnh như vậy đòi hỏi thời gian phơi sáng dài, bằng các kính thiên văn chuyên nghiệp. Nhưng bạn sẽ thấy những điều chân thực – và trải nghiệm cá nhân này đáng giá hơn nhiều.