Tên của các ngôi sao

Những cái tên quen thuộc của các ngôi sao nghe khá "ngoại" với ta, hầu hết chúng là các bản dịch sang tiếng Ả Rập từ những mô tả tiếng Latin. Các nhà thiên văn Ả Rập đã dịch các mô tả tiếng Hy Lạp của Ptolemy sang ngôn ngữ của họ, và nhiều thế kỷ sau, những người sao chép thời Trung Cổ đã chép đi chép lại các văn bản này, dẫn tới các sai lệch khi sao chép các từ mà họ không biết, cho đến khi nguồn gốc và ý nghĩa của một số từ trở nên khó giải mã. Chỉ một ít ngôi mang tên tương đối hiện đại và một số vừa mới được đặt gần đây vào thế kỉ 20.

Danh sách dưới đây giới thiệu tên của một số ngôi sao quen thuộc và đặc biệt, giúp bạn hình dung ra cách chúng được đặt tên.

Alderbaran:

một từ Ả Rập chỉ "the follower" (kẻ bám theo), vì nó bám theo cụm sao Pleiades trên bầu trời.

Algol:

từ "al-gul" trong tiếng Ả Rập có nghĩa "the ghoul" (quỷ đói); Người Ả Rập dường như đã chú ý – và cảm thấy bất an – với cách mà ngôi sao này thay đổi độ sáng.

Antares:

trong tiếng Hy Lạp, "anti-Aries" có nghĩa là đối nghịch với Sao Hỏa (hay tự nhiên hơn "rival of Mars" – địch thủ của Hỏa Tinh); "Aries" trong tiếng Hy Lạp tương ứng với "Mars" trong tiếng Latin.

Betelgeuse:

bắt nguồn từ lỗi chép nhầm: "yad" trong "yad al-jauza" (bàn tay của al-jauza) bị ghi thành "bad". "al-jauza" là "Central One" của người Ả Rập – một nhân vật trung tâm trên bầu trời của họ.

Regulus:

tiểu vương, (liên quan tới từ "regal" – "hoàng gia"); được đặt tên bởi Copernicus.

Sirius:

"serios" trong tiếng Hy Lạp có nghĩa là cháy sém hoặc thiêu đốt.

Thuban:

bắt nguồn từ một từ Ả Rập bị sai lệch có nghĩa là "serpent’s head" (đầu rắn).

Vega:

"falling" (rơi xuống) trong tiếng Ả Rập, vì người Ả Rập hình dung nó như một con chim đang rơi từ trên trời xuống.

Những ngôi sao mờ – nhưng mắt thường vẫn có thể thấy – được đặt tên bằng các con số hoặc chữ cái Hy Lạp, dựa trên các sơ đồ được thiết kế lần lượt bởi John Flamsteed và Johann Bayer từ vài thế kỷ trước, thời điểm mà những biểu đồ sao chi tiết đầu tiên được in thành sách.