Dù chỉ với một chiếc kính thiên văn nhỏ, bạn cũng sẽ thấy được nhiều đặc điểm trên Mặt Trăng hơn là trên Mặt Trời, toàn bộ các hành tinh, tất cả các sao chổi và vật thể trong không gian sâu cộng lại. Việc giải thích các đặc điểm của Mặt Trăng nằm ngoài phạm vi cuốn sách này (bạn có thể tham khảo một bài hướng dẫn quan sát bầu trời, hoặc ghé thăm www.livesky.com), nhưng có thể nói rằng bề mặt Mặt Trăng là kết quả của các vụ va chạm từ bên trên và dòng dung nham từ bên dưới. Trong suốt nửa tỉ năm đầu tiên của mình, Mặt Trăng bị bắn phá liên tục bởi các tiểu hành tinh – những mảnh vỡ còn sót lại từ quá trình tạo nên các hành tinh. Những mảnh vỡ nổ này tung khi va chạm do động năng của chúng chuyển thành nhiệt, khiến bản thân chúng cùng một lượng lớn lớp đá mà chúng va vào bị bốc hơi, để lại các hố va chạm khổng lồ. Khoảng bốn tỉ năm trước, bề mặt Mặt Trăng dày đặc các hố va chạm đến nỗi không một centimet vuông nào là không bị đâm ít nhất một lần. Trong suốt tỉ năm kế tiếp, một lượng cực lớn dung nham nóng chảy đã tràn vào các vùng trũng theo những dòng trơn nhẵn rồi sau đó nguội đi và tối lại. Những dòng dung nham khổng lồ này tạo nên thứ mà ta gọi là "biển" trên Mặt Trăng – các biển dung nham nguội. Trên Trái Đất, sự bào mòn của mưa gió đã xóa nhòa dấu vết về một khởi đầu dữ dội trong lịch sử Trái Đất; nhưng do Mặt Trăng không có khí quyển, nên tại đây không có sự bào mòn. Dung nham đã ngừng chảy từ lâu và hiện nay cũng rất hiếm tiểu hành tinh rơi xuống, và Mặt Trăng trông gần như giống hệt nó lúc ba tỷ năm trước.

Một quan niệm sai lầm rất phổ biến là Mặt Trăng có một nửa luôn tối và một nửa luôn sáng. Mặt Trời cũng mọc và lặn trên bề mặt Mặt Trăng y như trên Trái Đất, nhưng một "ngày" ở đây dài bằng 271/3 ngày Trái Đất. Hãy nhớ rằng Mặt Trăng luôn giữ một nửa vĩnh viễn quay về phía Trái Đất và nửa sau (hay nửa xa) của nó vĩnh viễn quay lưng lại với Trái Đất (tức chu kỳ tự quay và chu kỳ quay quanh Trái Đất của nó là bằng nhau). Mặt Trăng ở trong trạng thái gọi là khóa chuyển động tự quay với Trái Đất (giống như vài mặt trăng khác trong Hệ Mặt Trời), đây là kết quả lâu dài của lực thủy triều giữa Trái Đất và Mặt Trăng. Tất cả các biển và hố va chạm được biết tới đều nằm ở nửa gần của Mặt Trăng; nửa xa đã từng là ẩn số cho tới khi được một tàu vũ trụ Liên Xô chụp ảnh vào năm 1959.