Sự thay đổi theo mùa của sao và hành tinh

Trong khi những thay đổi trong chuyển động của Mặt Trời là hiệu ứng rõ nét nhất của việc Trái Đất quay quanh nó, thì khả năng quan sát các ngôi sao và các hành tinh của ta cũng bị ảnh hưởng theo. Đó là do Mặt Trời chuyển động biểu kiến trên thiên cầu dọc theo hoàng đạo.

Các chòm sao đôi khi được phân loại thành "mùa đông" và "mùa hè", theo mùa mà chúng có thể quan sát dễ dàng nhất. Quy tắc gần đúng là các chòm càng xa Mặt Trời, thì càng xuất hiện lâu hơn vào ban đêm. Vậy đâu là thời điểm tốt nhất để quan sát chòm Scorpius? Không phải tháng 11, khi Mặt Trời đi qua chòm sao này, mà là sáu tháng sau, khi Mặt Trời ở phía đối diện của bầu trời. Quy tắc này đúng nhất với các chòm sao gần xích đạo thiên cầu, vì khoảng cách từ chúng tới Mặt Trời thay đổi theo mùa nhiều nhất. Các ngôi sao càng xa xích đạo thiên cầu, thì càng khó để nhóm vào một mùa quan sát cụ thể.

Scorpius
Scorpius là chòm sao nổi bật vào buổi tối cuối mùa xuân và trong mùa hè.

Chuyển động của Mặt Trăng và các hành tinh còn phức tạp hơn, vì ta phải tính tới cả sự thay đổi vị trí biểu kiến của chúng do Trái Đất quay quanh Mặt Trời, lẫn chuyển động thực trên quỹ đạo quanh Mặt Trời của các hành tinh đó (hoặc quanh Trái Đất, trong trường hợp của Mặt Trăng). Chuyển động của Mặt Trăng được xem xét trong Chương 4.1, còn chuyển động của các hành tinh nằm trong Chương 4.2.

Mục lục