Chí tuyến

Khi ta nhìn từ Iceland, Mặt Trời không bao giờ lên được tới đỉnh đầu. Nó đạt độ cao tối đa buổi trưa là 49° vào ngày 21/6, nhưng không thể cao hơn được nữa. Nếu bạn ở phía nam Iceland, Mặt Trời sẽ lên cao hơn trên kinh tuyến đỉnh đầu vào ngày 21/6 (cũng như tất cả các ngày khác). Giả sử bạn cách Iceland 5° về phía nam, Mặt Trời lúc trưa cùng ngày sẽ cao hơn 5° so với tại Iceland. Còn khi bạn ở ngay phía bắc Mazatlán, Mexico – tại vĩ độ 23,5° – Mặt Trời chỉ đủ chạm được tới thiên đỉnh vào hạ chí. Vĩ độ này, tên là Chí tuyến Bắc (Tropic of Cancer), đánh dấu ranh giới địa lý xa nhất ở phía bắc mà Mặt Trời có thể lên tới được đỉnh đầu. Nếu bạn ở phía bắc của Chí tuyến Bắc, Mặt Trời không bao giờ ở trên đỉnh đầu; còn nếu bạn ở ngay trên Chí tuyến Bắc, Mặt Trời chỉ ở trên đỉnh đầu vào hạ chí.

Khi bạn ở phía nam Chí tuyến Bắc, Mặt Trời có thể nằm ở phía bắc đỉnh đầu. Nếu bạn hơi xa chí tuyến này một chút về phía nam, Mặt Trời lúc trưa chỉ ở phía bắc đỉnh đầu vài ngày hoặc vài tuần mỗi năm. Nhưng càng xa về phía nam, Mặt Trời càng dành thêm nhiều thời gian để ở phía bắc đỉnh đầu bạn hơn.

Khi bạn tới xích đạo, Mặt Trời sẽ dành một lượng thời gian như nhau để ở phía bắc và phía nam thiên đỉnh. Nếu bạn tiến xuống phía nam xích đạo, Mặt Trời sẽ dành nhiều thời gian để nằm ở phía bắc đỉnh đầu hơn là ở phía nam. Tuy nhiên, nó chỉ ở đúng trên đỉnh đầu hai lần mỗi năm.

Vĩ tuyến nằm cách xích đạo 23,5° về phía nam – Chí tuyến Nam (Tropic of Capricorn) – đánh dấu ranh giới địa lý xa nhất ở phía nam mà Mặt Trời có thể vượt qua được đỉnh đầu. Nếu bạn sống tại phía nam của chí tuyến này, Mặt Trời luôn ở phía bắc đỉnh đầu.

Khu vực địa lý nằm giữa hai chí tuyến chỉ đơn giản là "vùng nội chí tuyến". Những cái tên – Tropic of Cancer hay Tropic of Capricorn – phản ánh lịch sử cổ đại. Khi các chí tuyến này được đặt tên, Mặt Trời đã ở trong chòm Cancer vào hạ chí tại Bắc bán cầu, và trong chòm Capricorn vào đông chí. Hiện tại, điều này không còn đúng nữa, bạn sẽ tìm hiểu thêm trong Chương 3.3.

Mục lục